Tụ điện là chi tiết nhỏ nhưng nắm giữ khả năng khởi động của phần lớn máy bơm một pha. Khi tụ yếu, máy không hỏng hẳn mà chuyển sang một trạng thái rất dễ gây hiểu nhầm: có điện, có tiếng ù, nhưng trục không quay. Bài viết mô tả trạng thái đó, cách nhận biết và ranh giới giữa việc bạn tự làm được và việc phải gọi thợ điện.
Dấu hiệu nhận biết tụ đã yếu
- Máy ù nhưng không quay. Cấp điện, nghe rõ tiếng ù đều ở thân máy, trục đứng yên. Đây là dấu hiệu điển hình nhất.
- Quay được nếu trợ lực. Khi được giúp quay một vòng bằng tay lúc đã ngắt điện rồi cấp lại, máy chạy tiếp được. Dấu hiệu này gần như khẳng định vấn đề nằm ở mạch khởi động.
- Khởi động chậm, nóng thân máy. Máy mất nhiều thời gian hơn bình thường để đạt tốc độ, thân nóng hơn thường lệ.
- Vỏ tụ phồng, chảy dịch, có vết cháy xém. Đây là hư hỏng nhìn thấy được bằng mắt.
Nguyên tắc an toàn trước khi chạm vào bất cứ thứ gì
Tụ điện có thể còn tích điện ngay cả khi đã ngắt nguồn. Vì vậy quy tắc bắt buộc là: ngắt hẳn aptomat, chờ đủ lâu, và để việc phóng điện cho tụ cho người có chuyên môn thực hiện bằng dụng cụ phù hợp. Nếu bạn không phải thợ điện, phần việc hợp lý của bạn dừng lại ở quan sát bên ngoài và mô tả hiện tượng. Đây không phải sự cẩn thận thừa: dòng phóng từ tụ đủ gây tai nạn.
Những nguyên nhân khác gây ra cùng triệu chứng
| Triệu chứng | Không chỉ do tụ, còn có thể do |
| Ù nhưng không quay | Kẹt cánh vì cặn hoặc rác; bạc đạn bó cứng |
| Chạy yếu, nóng máy | Sụt áp do dây dẫn nhỏ hoặc đường dây quá dài |
| Chạy rồi tự ngắt | Rơ le nhiệt tác động do quá tải |
| Không có phản ứng gì | Mất nguồn, hỏng tiếp điểm khởi động từ |
Vì vậy, trước khi kết luận là tụ, nên loại trừ khả năng kẹt cơ khí và khả năng sụt áp. Kẹt cánh rất hay gặp ở máy đặt trong bể lâu ngày không vệ sinh.
Khi thay tụ: ba điều cần đúng
- Đúng thông số ghi trên vỏ tụ cũ. Thay tụ khác thông số làm máy khởi động sai, nóng và giảm tuổi thọ.
- Đúng cách đấu và đúng chỗ. Việc này thuộc về thợ điện, không phải việc tự làm theo hướng dẫn trên mạng.
- Đúng nguyên nhân gốc. Nếu tụ hỏng lặp lại sau thời gian ngắn, vấn đề thật nằm ở chỗ khác: máy quá tải, điện áp không ổn định, hoặc máy đóng ngắt quá nhiều lần do bình tích áp hỏng.
Phòng bệnh hơn chữa bệnh
Ba thói quen giúp tụ và cuộn dây sống lâu: không để máy đóng ngắt liên tục trong thời gian ngắn; dùng dây dẫn đủ tiết diện theo chiều dài thực tế; vệ sinh bể và lưới hút định kỳ để cánh không bị kẹt. Theo catalogue, bản một pha 220V chỉ có ở một số mã tới 3 kW; trên 3 kW chỉ có bản ba pha 380V.
Hỗ trợ và đặt hàng
Bạn mô tả hiện tượng và thông số ghi trên vỏ tụ, kỹ thuật sẽ giúp xác định hướng xử lý và chuẩn bị đúng linh kiện thay thế. Chúng tôi cung cấp các dòng máy của Aquaris sản xuất tại Ý, Perotac của Đài Loan, Redpump của Trung Quốc và Lubi của Ấn Độ, bảo hành theo xuất xứ: hàng Ý 24 tháng, hàng Trung Quốc và Đài Loan 12 tháng, Lubi 12 tháng. Hàng có sẵn kho với số lượng lớn, đơn chốt trong ngày giao trong ngày. Hotline: 0397.194.465.